साउदी अरेबियाले मृत्युदण्डको रेकर्ड तोड्यो

काठमाडाैँ– साउदी अरेबियामा यस वर्ष मृत्युदण्ड पाउनेहरूको संख्या गत वर्षको तुलनामा बढेको छ।

तथ्यांक अनुसार, यस वर्ष अहिलेसम्म कम्तिमा ३४७ जनालाई मृत्युदण्ड दिइएको छ, जबकि गत वर्ष यो संख्या ३४५ थियो।

साउदी अरेबियामा मृत्युदण्डको निगरानी गर्ने र त्यहाँ सजाय पाएका कैदीहरूको वकालत गर्ने बेलायतस्थित समूह रिप्रिभले यी तथ्यांकहरू जारी गरेको हो।

रिप्रिभले यो वर्ष साउदी अरेबियामा निगरानी शुरू भएदेखिको 'सबैभन्दा रक्तपातपूर्ण वर्ष' भएको बताएको छ।

हालै मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएकाहरूमा लागुऔषध सम्बन्धी मुद्दामा दोषी ठहरिएका दुई पाकिस्तानी नागरिकहरू पनि छन्।

यस वर्ष मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएका अन्यमा एक पत्रकार र दुई युवा पुरुषहरू छन् जो पक्राउ परेको समयमा नाबालिग थिए, जसलाई विरोध प्रदर्शनमा संलग्न भएको आरोप छ। सजाय सुनाइएकाहरूमा पाँच महिला पनि थिए।

यद्यपि, रिप्रिभका अनुसार, कुल मुद्दाहरूको लगभग दुई तिहाइमा ती व्यक्तिहरू समावेश थिए जसमा हताहत नभएका र लागूपदार्थसँग सम्बन्धित अपराधहरूमा दोषी ठहरिएका थिए।

संयुक्त राष्ट्र संघले यस्ता घटनामा मृत्युदण्ड दिनु 'अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड र नियमहरू विरुद्ध' भएको बताएको छ।

रिप्रिभका अनुसार मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएका आधाभन्दा बढी विदेशी नागरिक थिए र साउदी अरेबियाको चलिरहेको 'लागुऔषध विरुद्धको युद्ध' अन्तर्गत उनीहरूलाई मृत्युदण्ड दिइएको देखिन्छ।

बीबीसीले यस विषयमा साउदी अरेबियाका अधिकारीहरूसँग टिप्पणी मागेको तर अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया नआएको जनाएको छ।

साउदी अरेबियाको शासन सत्ता सम्हालिरहेका मोहम्मद बिन सलमान ( जो २०१७ मा युवराज बनेका थिए) ले विगत केही वर्षहरूमा देशमा परिवर्तन गरेका छन्, सामाजिक प्रतिबन्धहरू खुकुलो पार्दै आलोचनालाई मौन पारेका छन्।

तेलमा निर्भर अर्थतन्त्रलाई विविधीकरण गर्ने प्रयासमा उनले साउदी अरेबियालाई बाहिरी संसारका लागि खुला गरेका छन्, धार्मिक प्रहरीलाई सडकबाट हटाएका छन् र महिलाहरूलाई गाडी चलाउन अनुमति दिएका छन्।

तर अमेरिकामा आधारित अभियान समूह 'ह्युमन राइट्स वाच'का अनुसार राज्यको मानव अधिकार रेकर्ड 'अत्यन्तै खराब' रहेको छ। मृत्युदण्डको उच्च स्तर प्रमुख चिन्ताको विषय बनेको छ। मानव अधिकारकर्मीहरूका अनुसार हालैका वर्षहरूमा चीन र इरानले मात्र धेरै मानिसहरूलाई मृत्युदण्ड दिएका छन्।

"यी मृत्युदण्डहरू अगाडि बढाउन मोहम्मद बिन सलमान र उनका अधिकारीहरूलाई कुनै मूल्य चुकाउनु परेको छैन," ह्युमन राइट्स वाचका लागि साउदी अरेबियाको अनुसन्धान गर्ने जोई शियाले भनिन्, "वास्तवमा मनोरञ्जन कार्यक्रमहरू, खेलकुद कार्यक्रमहरू, यी सबै कुनै परिणाम बिना नै भइरहेका छन्।"

रिप्रिभका अनुसार, मृत्युदण्ड दिइएकाहरूको परिवारलाई सामान्यतया पहिले नै जानकारी दिइँदैन। यतिसम्म कि शव पनि दिइँदैन, साथै उनीहरूलाई कहाँ गाडिएको छ भन्ने बारेमा जानकारी समेत दिइँदैन।

साउदी अधिकारीहरूले मृत्युदण्ड दिने तरिका खुलासा गर्दैनन्, यद्यपि यो या त टाउको काटेर वा गोली हानेर मारिने विश्वास गरिन्छ।