लोकरक ब्याण्ड नेपथ्यले सिक्किमको राजधानी गान्तोकमा आगामी अक्टोबर ३१ मा कन्सर्ट गर्ने भएको छ।

एक थिएटरमा मञ्चन भइरहेको नाटकमा आमाको ममता, जंगलमा मान्छे र जनावरको प्रेमिल सम्बन्ध, च्याब्रुङ उत्पतिको कथा जस्ता विषय सुन्दर ढंगले बुनिएको छ। नाटक याक्थुङ समुदायको मुन्धुममाथि बनाइएको हो।

दमाई, कामी, सार्की, गाइने, वादी, मगर, थारू तथा अन्य उपेक्षित समुदायका पात्रहरू यहाँ केवल सहानुभूतिको विषय होइनन्, इतिहासका वास्तविक नायक बनेर उपस्थित छन्।

पाठेघरलाई सृष्टिको मूल स्रोतका रूपमा व्याख्या गर्नु, मासिकस्रावलाई लाज वा कमजोरी होइन, बरु सृष्टिको निरन्तरतासँग जोडिएको एक पवित्र जैविक प्रक्रियाका रूपमा व्याख्या गर्नु उपन्यासको साहसिक र रूपान्तरणकारी दृष्टिकोण हो।

रमेश विकलकृत कथाको नाट्य रूपान्तरणले ६ दशकअघिको नेपाली समाजको यथार्थ मात्रै उजिल्याएको छैन, वर्तमानका लागि प्रश्न पनि तेर्स्याइदिएको छ– नेपाली समाज यहाँसम्म कसरी आइपुग्यो? त्यो यथार्थ र आजको यथार्थबीच तात्त्विक फरक के छ?

महाभारत कथामा कर्ण पात्रको क्षमता उसको जन्मभन्दा ठूलो छ, तर समाजले उसलाई जन्मकै आधारमा मापन गर्छ। योग्यता हुँदाहुँदै पनि स्वीकार नपाउने पीडा आज पनि हजारौँ युवाहरूको अनुभव हो।

खासमा एकै समयका मानिस पनि तीन खालका संस्कृतिमा बाँचिरहेका हुन्छन्। ‘सत्यम्’का पात्रमा विद्यमान तीन प्रकारका संस्कृतिको परिचर्चा यत्रतत्र पाइन्छ।

सन्काहपनभित्र शिक्षा बोकेर, पागलपनभित्र विद्रोहको मसाल बोकेर हिँड्ने। हरेक अराजकताभित्र सामाजिक रूपान्तरणको झिल्को बोक्ने। सनसनीपूर्ण एउटा सम्पूर्ण जिन्दगी बाँचेका मान्छे थिए रुदाने।

अर्घाखाँचीको पाणिनि तपोभूमि व्यवस्थापन समितिलाई नगद एक लाख ११ हजार १११ राशिको ‘रण-अम्बिका सेवा पुरस्कार’ प्रदान गरिएको छ।

संगीतकार क्षितिज कुलुङद्वारा लिखित 'म्युजिक एजुकेसन बुक' नामक पुस्तक सार्वजनिक भएको छ।

प्रसिद्ध कथाकार रमेश विकलको कथामा आधारित नाटक ‘लाहुरी भैंसी’ आगामी जेठ २२ गतेदेखि मण्डला थिएटरमा मञ्चन हुने भएको छ।

बाल्यावस्थादेखि युवावस्थासम्म महिलाहरूलाई समाजले कसरी प्रश्न गर्छन् र ती प्रश्नको जवाफ उनीहरूले कसरी फर्काउनुपर्छ भन्ने उज्ज्वलाले आफ्नो र्‍यापमा प्रस्तुत गरेकी छन्।

कर्णाली प्रदेशका गरिब र दलितले बाँचिरहेको जीवनलाई महसुस गराउने नाटक अछेता मात्र नाटक होइन, एउटा समाज नियाल्ने ऐना हो।

चलचित्र ‘लालीबजार’ को प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै दायर गरिएको रिटमा सर्वोच्च अदालतले अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार गरेसँगै चलचित्रको प्रदर्शन जारी राख्न कानूनी बाटो खुला भएको छ।

भारतको गान्तोकमा कवि तथा साहित्यकार जीवन थिङको मूर्ति स्थापना गरिएको छ।

तीन दिवसीय महोत्सवमा साहित्य, शिक्षा, स्वास्थ्य, नीति निर्माण, अर्थतन्त्र, सुशासन, राजनीति, खेलकुद, सम्पदा, संस्कारलगायत १३ वटा विषयमा विमर्श हुनेछ।

सबैले बरु बिर्सिए आफ्नो पैतालाको काँडा झिक्न, तर बिर्सेनन् देश जोगाउन र देश बढाउन। हामीले पढ्ने इतिहासमा ती अनेकन मान्छेको परिचय र अनुहार अध्यावधिक छँदैछैन, भए पनि चिन्नै नसकिने र पढ्नै नसकिने धमिलो छ।

२०६२/६३ को आन्दोलनका क्रममा ‘बिसे नगर्चीको बयान’मार्फत आन्दोलनकारी कविको छायाछवि बनाएका मुकारुङ कवितामा उब्जने विद्रोह र निराशाका भावहरू सधैँ यथावत् रहने बताउँछन्।

अंग्रेजी लेखक जर्ज अरवेलको ‘एनिमल फार्म’मा रहेको भिन्न चेतना र प्रयोग झैँ भुटानी शरणार्थी समस्याको भिन्न आयाम र सरोकारमा उपन्यास लेखिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास)को आयोजनामा अमेरिकाको कोलोराडोमा आगामी जेठ ८ देखि ११ गतेसम्म नवौँ अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन हुने भएको छ।