इरान प्रदर्शनमा ३५ जनाको मृत्यु, १,२०० भन्दा बढी प्रदर्शनकारी पक्राउ

इरानमा आर्थिक संकटविरुद्ध भइरहेको विरोध प्रदर्शन हिंसात्मक बनेको छ। प्रदर्शनका क्रममा भएको झडपमा हालसम्म कम्तीमा ३५ जनाको मृत्यु भएको छ भने एक हजार २०० भन्दा बढी प्रदर्शनकारी पक्राउ परेका छन्। मानव अधिकार कार्यकर्ताहरूका अनुसार मृतकहरूमा २९ प्रदर्शनकारी, चार बालबालिका र दुई सुरक्षाकर्मी रहेका छन्।

देशका ३१ मध्ये २७ प्रान्तका २५० भन्दा बढी स्थानमा प्रदर्शन फैलिएको छ। विशेषगरी पश्चिमी प्रान्तमा सुरक्षा बलले अस्पतालमै छापा मारेर घाइते प्रदर्शनकारीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। अर्ध-आधिकारिक फार्स समाचार एजेन्सीका अनुसार झडपमा करिब २५० प्रहरी र रिभोलुसनरी गार्डअन्तर्गतको ‘बासिज’ बलका ४५ सदस्य घाइते भएका छन्।

इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले इलाम प्रान्तको घटनाबारे ‘पूर्ण अनुसन्धान’ गर्न गृह मन्त्रालयलाई विशेष टोली गठन गर्न निर्देशन दिएका छन्। इलामको मालेकशाही क्षेत्रमा सुरक्षाकर्मीले प्रदर्शनकारीमाथि गोली चलाएको र अस्पतालमा सुरक्षा बल प्रवेश गरेको भिडियो फुटेज सार्वजनिक भएपछि राष्ट्रपतिले उक्त घटनालाई स्वीकार गरेका हुन्।

यस घटनाको अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा कडा आलोचना भएको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले अस्पतालमा भएको सुरक्षा हस्तक्षेपलाई ‘मानवताविरुद्धको अपराध’ भनेको छ। यस्तै, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शान्तिपूर्ण रूपमा भइरहेको प्रदर्शनका क्रममा प्रदर्शनकारीको हत्या गरिए अमेरिकाले हस्तक्षेप गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। ट्रम्पको चेतावनीप्रति इरानी अधिकारीहरूले आपत्ति जनाएका छन्।

सन् २०२२ मा महसा अमिनीको मृत्युपछि देखिएको आन्दोलनयताको यो सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शन हो। अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध, युद्धको प्रभाव र मुद्राको तीव्र अवमूल्यनका कारण उत्पन्न जनआक्रोशले प्रदर्शनलाई थप उग्र बनाएको छ। सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीले दंगाकारीलाई नियन्त्रणमा लिन निर्देशन दिए तापनि प्रदर्शन थामिने संकेत देखिएको छैन।