जुनसम्ममा युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकाको दबाब रहेको युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीको भनाइ

युक्रेन र रुसबीच चार वर्षदेखि जारी युद्ध आगामी जुन महिनासम्ममा अन्त्य होस् भन्ने संयुक्त राज्य अमेरिकाले चाहेको युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले बताएका छन्। अमेरिकाले अर्को हप्ता फ्लोरिडामा दुवै पक्षबीच वार्ता आयोजना गर्ने प्रस्तावसमेत गरेको उनले जानकारी दिए।

दोस्रो विश्वयुद्धपछिको युरोपको सबैभन्दा घातक मानिएको यो युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकी नेतृत्वमा भइरहेको प्रयासले हालैका हप्ताहरूमा गति लिएको छ। यद्यपि, मस्को र किभबीच क्षेत्रीय अखण्डताको मुख्य मुद्दामा भने अझै मतभेद कायमै छ।

युक्रेनको करिब २० प्रतिशत भूभाग ओगटेको रुसले कुनै पनि सम्झौताको अनिवार्य शर्तका रूपमा पूर्वी डोनेट्स्क क्षेत्रमा आफ्नो पूर्ण नियन्त्रण हुनुपर्ने अडान राख्दै आएको छ। रुसले वार्ता असफल भएमा उक्त क्षेत्र बलपूर्वक कब्जा गर्ने धम्कीसमेत दिएको छ। अर्कोतर्फ, युक्रेनले आफ्नो भूमि छोड्दा मस्कोको मनोबल बढ्ने र भविष्यमा पुनः आक्रमणको जोखिम रहने भन्दै यस्तो सम्झौतामा हस्ताक्षर नगर्ने स्पष्ट पारेको छ।

शनिबार बिहान पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै जेलेन्स्कीले भने, “संयुक्त राज्य अमेरिकाले पहिलो पटक युक्रेन र रुसको वार्ता टोलीलाई मियामीमा भेट्ने प्रस्ताव गरेको छ। उनीहरू आगामी जुनसम्ममा सबै प्रक्रिया पूरा गर्न चाहन्छन्।”

अमेरिकाले यसअघि जनवरीदेखि अबुधाबीमा दुई पक्षबीच दुई चरणको वार्ताको मध्यस्थता गरिसकेको छ। ती वार्ताहरूबाट कैदी आदानप्रदानमा सफलता मिले पनि विवादास्पद भूमिको विषयमा भने कुनै सहमति हुन सकेको छैन। मस्को र किभ दुवैले वार्ताको प्रक्रिया निकै कठिन भइरहेको बताएका छन्।

राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रुसको तुलनामा युक्रेनलाई मात्रै बढी दबाब दिइएको भन्दै वार्ताबाट निकास निस्कनेमा निराशा व्यक्त गरेका छन्। युक्रेनले हालको युद्धग्रस्त अग्रपङ्क्तिमा द्वन्द्व रोक्ने प्रस्ताव गरेको छ।

तर, रुसले यसलाई अस्वीकार गरेको छ। वासिङ्टनले भने डोनेट्स्क क्षेत्रको विवादित भूमिलाई ‘स्वतन्त्र आर्थिक क्षेत्र’मा रूपान्तरण गर्न किभलाई सुझाव दिएको छ, जहाँ कुनै पनि पक्षको सैन्य नियन्त्रण रहने छैन। जेलेन्स्कीले भने, “यदि हामी स्वतन्त्र आर्थिक क्षेत्र निर्माणमा सहमत भयौँ भने पनि त्यहाँ निष्पक्ष र भरपर्दो नियमहरूको आवश्यकता पर्नेछ।”

यसैगरी, रुसको कब्जामा रहेको जापोरिज्जिया आणविक ऊर्जा केन्द्रको नियन्त्रणका विषयमा पनि दुई पक्षबीच ‘साझा समझदारी’ हुन सकेको छैन। युद्धको शुरूआतमै रुसी सेनाले कब्जा गरेको युरोपको यो सबैभन्दा ठूलो प्लान्ट अझै पनि उनीहरूकै नियन्त्रणमा छ। जेलेन्स्कीले भने, “रुस र अमेरिकाले युक्रेनको सहभागिताबिना गर्ने कुनै पनि सम्झौता किभका लागि मान्य हुने छैन।”