हर्मुज स्ट्रेटमा युद्धपोत पठाउन ट्रम्पको दबाब

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सात देशलाई हर्मुज स्ट्रेटमा आफ्नो जलमार्गको सुरक्षा गर्न युद्धपोत पठाउन दबाब दिएका छन्। तर अहिलेसम्म कुनै देशले स्पष्ट प्रतिबद्धता दिएका छैनन्। युद्धका कारण तेलको मूल्य अत्यधिक बढेको छ। ट्रम्पले भने, “म यी देशहरूलाई आफ्नो क्षेत्रको सुरक्षा गर्न आग्रह गर्दै छु, किनभने यो उनीहरूको आफ्नै क्षेत्र हो।”

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीले केही देशहरूले आफ्ना जहाजहरूको सुरक्षित मार्गका लागि सम्पर्क गरेको बताएका छन्, तर निर्णय पूर्ण रूपमा इरानी सेनाको अधिकारमा रहेको उनले प्रस्ट पारेका छन्। 

इरानले संयुक्त राज्य अमेरिका र उसका सहयोगीबाहेक अन्य सबै देशका जहाजलाई स्ट्रेट प्रयोग गर्न खुला राखेको छ। उनले भने, “हामीसँग अमेरिकासँग वार्ता गर्ने कुनै कारण छैन। यस युद्धको शुरूआत इजरायल र अमेरिकाले मिलेर फेब्रुअरी २८ मा गरेको हमलाबाट भएको हो।”

युद्धको अवस्थामा अन्य देशहरूले पनि प्रतिक्रिया दिएका छन्। बेलायतका प्रधानमन्त्री किएर स्टारमरले ट्रम्पसँग स्ट्रेट पुनः खुला राख्नुको महत्त्वबारे छलफल गरेका छन्। चीनले स्थिर र अवरुद्ध ऊर्जा आपूर्ति सुनिश्चित गर्न सबै पक्ष जिम्मेवार रहेको बताएको छ। दक्षिण कोरियाले स्थिति ध्यानपूर्वक अध्ययन गरिरहेको छ भने फ्रान्सले अन्य युरोपेली र एसियाली देशहरूसँग मिलेर सम्भावित अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा मिसनको तयारी गरिरहेको छ।

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), साउदी अरब, कुवेत र बहराइनले इरानी मिसाइल वा ड्रोन हमलाको रिपोर्ट गरेका छन्। दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको थियो, जहाँ एक इन्धन ट्यांकमा ड्रोनले आगो लगाएको थियो। इरानले शुक्रबार अमेरिकी आक्रमणमा खार्ग टापुलाई निशाना बनाएको दाबी गरेको छ, जहाँ मुख्य तेल टर्मिनल रहेको छ। इरानले यसको तेल र ऊर्जा पूर्वाधारमा हमला भएमा तीव्र जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ।

युद्धले क्षेत्रभर गम्भीर मानवीय असर पारेको छ । इरानी मिसाइल आक्रमणमा कम्तीमा दर्जनौँ नागरिक मारिएका छन्। इरानमा १ हजार ३०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको छ, जसमा २३३ महिला र २०२ बच्चा छन् । इजरायलमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ र थप घाइते भएका छन्। 

लेबनानमा ८२० भन्दा बढीको मृत्यु र करिब ८० हजार मानिस विस्थापित भएका छन्। इरानी मिसाइलहरूले इजरायलका विभिन्न शहर र तेल डिपोलाई निशाना बनाएका छन्, साथै क्लस्टर बम प्रयोग भएको रिपोर्ट पनि आएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले आपत्कालीन तेल भण्डारमार्फत बजारमा आपूर्ति बढाउने योजना अघि सारेको छ। एसियाली देशहरूले तुरुन्तै भण्डार रिलिज गर्ने तयारी गरिरहेका छन् भने युरोप र अमेरिकाले मार्च अन्त्यदेखि भण्डार जारी गर्नेछन्। ट्रम्पले युद्ध सकिएपछि तेलको मूल्य छिट्टै घट्ने बताएका छन्।