राजनीतिक तनाव र भिसा विवादबीच इरानी टोली विश्वकपको मैदानमा

विश्वकपको मैदानमा प्रवेश गर्नुअघि नै राजनीतिक तनाव, भिसा विवाद र विरोध प्रदर्शनको छायाले इरानको तयारी प्रभावित भएको प्रशिक्षक अमिर घालेनोईले बताएका छन्। तर उनले आफ्ना खेलाडीहरू कुनै पनि ‘हाइप’ वा प्रचारमा नअल्मलिई पूर्ण रूपमा खेलमा केन्द्रित रहने दाबी गरेका छन्।

अमेरिका र इरानबीच महिनौँदेखि जारी सैन्य द्वन्द्वका बीच केही इरानी टोली सहयोगीहरूलाई भिसा अस्वीकार गरिएको विषयले टोलीलाई कूटनीतिक दबाबमा पारेको छ। आयोजक अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडाले संयुक्त रूपमा आयोजना गरिरहेको विश्वकपमा इरानले पहिलो खेल सोमबार लस एन्जलसमा न्युजिल्यान्डविरुद्ध खेल्दै छ।

खेलअघि टोलीलाई प्रहरी मोटरसाइकल एस्कर्टसहित प्रशिक्षण मैदानसम्म पुर्‍याइएको थियो। त्यहाँ इरानी शासन विरोधी प्रदर्शनकारीहरूको सानो समूहले टोलीलाई स्वागत गरेको थियो। इरानी डायस्पोराका केही समूहले स्टेडियम बाहिर ठूला प्रदर्शन गर्ने तयारी गरेका छन् भने सरकारविरोधी ब्यानर देखिएमा टोलीले मैदान छोड्न सक्ने चेतावनीसमेत दिइएको छ।

यसैबीच पत्रकार सम्मेलनमा प्रशिक्षक घालेनोईले टोलीको उद्देश्य केवल फुटबल खेल्नु रहेको स्पष्ट रूपमा बताए। उनले भने, “हामी राम्रो खेल खेल्न आएका हौँ, उच्च स्तरको प्रदर्शन दिन आएका हौँ। हामी कुनै पनि प्रचार वा बाहिरी विषयमा ध्यान दिँदैनौँ।” उनका अनुसार प्रत्येक देशका टोलीले आफ्नै चुनौतीहरू सामना गर्नुपर्छ र ती सबै फुटबलसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धित हुँदैनन्।

उनका अनुसार इरानको प्रतिनिधित्व देशभित्र र विदेशमा रहेका सबै इरानी जनताका लागि गरिएको हो। उनले फुटबललाई राजनीतिबाट अलग राख्नुपर्नेमा जोड दिँदै आफूहरू राजनीतिक व्यक्ति नभएको स्पष्ट पारे।

उनको पत्रकार सम्मेलन अमेरिका र इरानबीच शान्ति सम्झौता घोषणा भएको केही समयपछि भएको हो। शान्ति सम्झौताको घोषणाले युद्धविराम र हर्मुज जलघाँटी खुलाउने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। तर विश्वकपमा देखिएको राजनीतिक संवेदनशीलता यसअघि नै खेल वातावरणमा स्पष्ट रूपमा महसुस गरिएको छ।

इरान मात्र नभई, अन्य टोली र अधिकारीहरू पनि भिसा तथा प्रवेशसम्बन्धी समस्याबाट प्रभावित भएको बताइएको छ। केही रेफ्रीहरूलाई समेत अमेरिका प्रवेश अनुमति नदिइएको घटनाले प्रतियोगिताको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको छ।

इरानी स्टार स्ट्राइकर मेहदी तारेमीले प्रतियोगिताको वातावरणले खेलाडीको मनोबल र खेलको आनन्द दुवैमा असर पारेको बताएका छन्। उनका अनुसार शान्ति र उत्सवको सन्देश दिने फुटबलमै यस्तो तनाव आउनु दुःखद हो।

यसैबीच, इरानले सुरुमा अमेरिकामा प्रशिक्षण शिविर राख्ने योजना बनाएको भए पनि अन्तिम समयमा मेक्सिकोको टिजुआनामा स्थानान्तरण गरिएको थियो। प्रशिक्षक घालेनोईले बारम्बार स्थान परिवर्तनले तयारीमा असर परेको स्वीकार गरे। “हामीसँग पर्याप्त समय थिएन, तर कठिनाइलाई अवसरमा बदल्ने हाम्रो संस्कार छ”, उनले भने।

इरान अहिलेसम्म विश्वकपको नकआउट चरणमा पुग्न सकेको छैन। समूह ‘जी’ मा इरानसँगै बेल्जियम र इजिप्टजस्ता बलिया टोलीहरू रहेका छन्।

लस एन्जलस नजिकैको कार्सन क्षेत्रमा प्रशिक्षण सत्र बाहिर करिब २५ जना प्रदर्शनकारीहरू भेला भई इरानको वर्तमान शासनको आलोचना गरेका थिए। उनीहरूले टोलीले जनताको प्रतिनिधित्व नगरेको दाबी गरेका थिए। एक प्रदर्शनकारी सतगिन जलालीले टोलीलाई ‘इरानी जनताको प्रतिनिधि नभएको’ आरोप लगाउँदै स्टेडियमभित्र थप प्रदर्शन हुने चेतावनी दिइन्।

अर्का प्रदर्शनकारी सोरात दाराबीले इरानभित्र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता सीमित रहेको दाबी गर्दै आफूहरू विदेशमा इरानी जनताको आवाज बन्न खोजिरहेको बताइन्। उनका अनुसार देशभित्र इन्टरनेट बन्द हुने र विरोध गरेमा दमन हुने अवस्था रहेको छ।