इरानसँग सम्झौताको तयारीमा अमेरिका

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले मध्यपूर्वमा जारी युद्ध औपचारिक रूपमा अन्त्य गर्न सक्ने इरानसँगको सम्भावित सम्झौता आइतबार सार्वजनिक हुन सक्ने बताएका छन्। नयाँदिल्लीमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले आगामी केही घण्टाभित्रै विश्वले सकारात्मक समाचार पाउन सक्ने सम्भावना रहेको उल्लेख गरेका हुन्। 

आफ्नो पहिलो भारत भ्रमणमा रहेका रुबियोले यो सम्भावित सम्झौताले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको 'स्ट्रेट अफ हर्मुज'सम्बन्धी चिन्तालाई सम्बोधन गर्ने दाबी गरे। इरान–अमेरिका–इजरायल तनावका कारण रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने स्ट्रेट अफ हर्मुज हाल आंशिक रूपमा सञ्चालन छ।

उनका अनुसार प्रस्तावित सम्झौताले यस्तो प्रक्रिया शुरू गर्नेछ, जसले अन्ततः इरानको आणविक हतियारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय त्रासलाई पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्नेछ।

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले स्ट्रेट अफ हर्मुज खोल्ने विषयमा भइरहेको छलफल ‘धेरै हदसम्म अघि बढेको’ बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल 'ट्रुथ सोसियल'मार्फत अमेरिका, इरान र अन्य देशहरूबीच अन्तिम सम्झौता तयार पार्ने प्रक्रिया निकै नजिक पुगेको दाबी गरेका हुन्।

यद्यपि, यो सम्भावित सम्झौताले अमेरिकाभित्रै तीव्र राजनीतिक बहस सिर्जना गरेको छ। सिनेटर टेड क्रुज र पूर्वविदेशमन्त्री माइक पोम्पेओजस्ता ट्रम्पका निकट सहयोगीहरूले सम्भावित सहमतिको आलोचना गर्दै इरानलाई आर्थिक र रणनीतिक लाभ पुग्ने सम्भावनाप्रति आपत्ति जनाएका छन्। इजरायलका कट्टर समर्थक मानिने क्रुजले यस्तो परिणाम ‘विनाशकारी गल्ती’ हुन सक्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।

आलोचनाबारे प्रतिक्रिया दिँदै विदेशमन्त्री रुबियोले इरानविरुद्ध सुरु गरिएको ‘एपिक फ्युरी’ अभियानको उद्देश्य स्पष्ट रहेको बताए। यस अभियानअन्तर्गत इरानको नौसैनिक क्षमता र ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार क्षमतालाई उल्लेखनीय रूपमा कमजोर बनाइएको र उसको रक्षा–औद्योगिक संरचनामा ठूलो क्षति पुर्‍याइएको उनले उल्लेख गरे। रुबियोका अनुसार, ‘एपिक फ्युरी’ अभियानका सबै प्रमुख उद्देश्यहरू पूरा भइसकेका छन्।